1. ขั้นตอนการทำงานกระจูดบ้านใหญ่ ประกอบด้วย 6 ขั้นตอนหลักๆ คือ การเตรียมต้นกระจูด การคลุกโคลน การตากแดด การรีด การย้อมสี (ถ้าต้องการ) และการจักสาน. ขั้นตอนการทำงานกระจูดบ้านใหญ่: 1. การเตรียมต้นกระจูด: การเก็บ: เลือกต้นกระจูดที่ไม่อ่อนหรือแก่เกินไป ลำต้นยาว มัดรวมกันเป็นกำ. การคัด: แยกขนาดของต้นกระจูดให้เท่าๆ กัน. การคลุกโคลน: นำต้นกระจูดที่มัดรวมกันแล้วคลุกกับน้ำโคลนสีขาว เพื่อเพิ่มความเหนียวให้กับเส้นใยและป้องกันการแห้งกรอบ. 2. การตากแดด: นำกระจูดที่คลุกโคลนแล้วไปตากแดด โดยวางกระจายให้ทั่ว เพื่อให้แห้งสนิท. สังเกตจากกาบที่ห่อโคนต้น หากกาบแยกออกจากต้น แสดงว่าแห้งดีแล้ว. 3. การรีด: นำกระจูดที่แห้งแล้วมาผ่านการรีด เพื่อให้เส้นใยแบนและเรียบ. อาจใช้เครื่องจักรรีด หรือใช้ลูกกลิ้งรีด. 4. การย้อมสี (ถ้าต้องการ): แบ่งกระจูดเป็นมัดๆ นำไปย้อมสีที่ต้องการ โดยใช้สีเคมี. แช่กระจูดในน้ำสี ทิ้งไว้ระยะเวลาหนึ่ง แล้วนำไปตากแดดให้แห้ง. 5. การจักสาน: นำกระจูดที่เตรียมไว้มาสานเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ ตามต้องการ เช่น เสื่อ ตะกร้า หรือกระเป๋า. เริ่มต้นด้วยการสานลายพื้นฐาน เช่น ลายขัด (ยกเส้น 1 เส้น ข่ม 1 เส้น) หรือลายสอง (ยกเส้น 2 เส้น ข่ม 2 เส้น). ปรับประยุกต์ลายต่างๆ ตามความถนัดและจินตนาการ. 6. การตกแต่งและเก็บรักษา: ตกแต่งผลิตภัณฑ์เพิ่มเติม เช่น การเก็บริมเสื่อ การตัดหนวด (ปลายตอก) หรือการเพิ่มส่วนประกอบอื่นๆ. เก็บรักษาผลิตภัณฑ์ในที่แห้งและหลีกเลี่ยงความชื้น.
2. ขั้นตอนการทำงานกระจูดบ้านใหญ่ ประกอบด้วย 6 ขั้นตอนหลักๆ คือ การเตรียมต้นกระจูด การคลุกโคลน การตากแดด การรีด การย้อมสี (ถ้าต้องการ) และการจักสาน. ขั้นตอนการทำงานกระจูดบ้านใหญ่: 1. การเตรียมต้นกระจูด: การเก็บ: เลือกต้นกระจูดที่ไม่อ่อนหรือแก่เกินไป ลำต้นยาว มัดรวมกันเป็นกำ. การคัด: แยกขนาดของต้นกระจูดให้เท่าๆ กัน. การคลุกโคลน: นำต้นกระจูดที่มัดรวมกันแล้วคลุกกับน้ำโคลนสีขาว เพื่อเพิ่มความเหนียวให้กับเส้นใยและป้องกันการแห้งกรอบ. 2. การตากแดด: นำกระจูดที่คลุกโคลนแล้วไปตากแดด โดยวางกระจายให้ทั่ว เพื่อให้แห้งสนิท. สังเกตจากกาบที่ห่อโคนต้น หากกาบแยกออกจากต้น แสดงว่าแห้งดีแล้ว. 3. การรีด: นำกระจูดที่แห้งแล้วมาผ่านการรีด เพื่อให้เส้นใยแบนและเรียบ. อาจใช้เครื่องจักรรีด หรือใช้ลูกกลิ้งรีด. 4. การย้อมสี (ถ้าต้องการ): แบ่งกระจูดเป็นมัดๆ นำไปย้อมสีที่ต้องการ โดยใช้สีเคมี. แช่กระจูดในน้ำสี ทิ้งไว้ระยะเวลาหนึ่ง แล้วนำไปตากแดดให้แห้ง. 5. การจักสาน: นำกระจูดที่เตรียมไว้มาสานเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ ตามต้องการ เช่น เสื่อ ตะกร้า หรือกระเป๋า. เริ่มต้นด้วยการสานลายพื้นฐาน เช่น ลายขัด (ยกเส้น 1 เส้น ข่ม 1 เส้น) หรือลายสอง (ยกเส้น 2 เส้น ข่ม 2 เส้น). ปรับประยุกต์ลายต่างๆ ตามความถนัดและจินตนาการ. 6. การตกแต่งและเก็บรักษา: ตกแต่งผลิตภัณฑ์เพิ่มเติม เช่น การเก็บริมเสื่อ การตัดหนวด (ปลายตอก) หรือการเพิ่มส่วนประกอบอื่นๆ. เก็บรักษาผลิตภัณฑ์ในที่แห้งและหลีกเลี่ยงความชื้น.